OOPS. Your Flash player is missing or outdated.Click here to update your player so you can see this content.
You are here: Start arrow Organizacje i instytucje
Organizacje i instytucje PDF  | Drukuj |
Redaktor: Krzysztof K.   
03.04.2009.

Wspó?praca samorz?du z organizacjami pozarz?dowymi

Na terenie gminy zlokalizowane s? nast?puj?ce organizacje pozarz?dowe, które powinny zosta? w??czone w rozwój gminy:

- Klub Turystyki Wodnej Warta - Idea aktywnego rodzinnego wypoczynku na ?onie natury zainspirowa?a w 1985 r. grono entuzjastów p?ywania, którzy wykorzystuj?c  blisko?? zbiornika Jeziorsko stworzyli pr??nie dzia?aj?cy klub ?eglarski. Cz?onkowie klubu ?egluj? nie tylko po swoim akwenie, lecz równie? po Mazurach,  Zalewie Wi?lanym,  Morzu Ba?tyckim. Patenty ?eglarskie pocz?tkowo zdobywane by?y w harcerskiej bazie ?eglarskiej "HOW" w Pó?wiosku St. ko?o ?lesina, pod czujnym okiem ojca chrzestnego klubu - kapitana Romana Niewiadomskiego. KTW Warta jest organizatorem corocznych Regat o B??kitn? Wst?g? Zalewu Jeziorsko.

 

- Towarzystwo Przyjació? Miasta i Rzeki Warty -  powsta?o 10 czerwca 1986 r. z inicjatywy Pani dr Eugenii Kaleniewicz. Towarzystwo ma swoja siedzib? w Muzeum Miasta i Rzeki Warty.  Zasadniczym celem stowarzyszenia jest kultywowanie wiedzy o mie?cie, jego historii i zabytkach, o s?awnych mieszka?cach i o wspó?czesnych osi?gni?ciach. Ma ono s?u?y? rozwojowi kulturalnemu i gospodarczemu, utrzymywa? kontakty z dawnymi obywatelami, skupia? i ??czy? spo?eczników, którzy kochaj? to miasto i chc? co? dla niego zrobi?. Realizacja tych zamierze? gwarantowana jest przez wspó?dzia?anie z Miejsko Gminnym O?rodkiem Kultury w Warcie. Towarzystwo Przyjació? Miasta i Rzeki odgrywa du?? rol? w utrzymaniu i wzbogacaniu Muzeum Miasta i Rzeki Warty, w którym mo?na du?o dowiedzie? si? o historii miasta i okolic. Cz?onkami tej organizacji s? mieszka?cy Warty i okolic oraz ci, których los rzuci? w inne strony Polski i ?wiata, ale w g??bi duszy pozostali warcianami.
Wszystkie funkcje sprawowane s? spo?ecznie. Finanse uzyskiwane ze sk?adek cz?onkowskich, nielicznych dotacji i darowizn przeznaczane s? na przedsi?wzi?cia typu: remont ogrodzenia na cmentarzu, fundowanie tablic pami?tkowych, nagród dla laureatów konkursów plastycznych.

 

- Ochotnicza Stra? Po?arna - Na terenie gminy znajduje si? 28 jednostek stra?y po?arnej w tym najwi?ksza w Warcie. Ochotnicza Stra? Po?arna stanowi bardzo wa?ny element rozwoju ?ycia spo?ecznego na terenie gmin. Ochotnicza Stra? Po?arna powsta?a w Warcie w 2 maja 1881 r. z inicjatywy burmistrza miasta, który przekaza? na ten cel dwie stare sikawki, 10 beczek i star? szop?.  Jednak dzi?ki pr??nej i sprawnej dzia?alno?ci spo?eczno?ci lokalnej OSP szybko osi?gn??a przyzwoity poziom. Ju? na pocz?tku zg?osi?o si? 190 ochotników. Dzia?ania wspierane s? finansowo przez 100 ochotników oraz poprzez organizacje zabaw, bali i loterii fantowych. Dalsza historia to ci?g?y rozwój i rozbudowa zaplecza sprz?towego: budowa nowej remizy, wie?y ?wicze?, nowych motopomp i samochodów. Zadbano tez o ?ycie kulturalne - w 1926 r. zawi?za?a si? orkiestra stra?acka istniej?ca do dzi?.

 

- Polskie Towarzystwo Krajoznawcze - Oddzia? PTTK powsta? w 1953 r. z inicjatywy pracowników tutejszego szpitala. Od samego pocz?tku warcki oddzia? PTTK  wykazywa? si? aktywna dzia?alno?ci?. Zajmowano  si? organizacj? wycieczek do bliskich i odleg?ych zak?tków naszego kraju, upami?tnianiem wa?nych wydarze? historycznych i znanych Polaków, rozwijaniem lokalnej turystyki, wiedzy o tutejszych zabytkach i przyrodzie. Cz?onkowie  oddzia?u brali równie? aktywny udzia? w wielu rajdach organizowanych na innych terenach. Przeprowadzano równie? szkolenia z zakresu turystyki i krajoznawstwa, kursy dla organizatorów turystyki. Od samego pocz?tku dzia?alno?? oddzia?u zwi?za?a si? z poblisk? rzek?. Organizowano sp?ywy kajakowe, biwaki nad rzek? oraz egzaminy na karty p?ywackie.  W  1959 roku  wybudowano nad rzek? wypo?yczalni? sprz?tu turystycznego i kajaków.

 

- Ko?o PZW "Sandacz" w Warcie - Ko?o powsta?o w 1947 r. w ramach Zrzeszenia W?dkarzy Polskich przemianowanego na Polski Zwi?zek W?dkarski. Od 1996 r. ko?o przybiera dodatkow? nazw? PZW "Sandacz" w Warcie. Obecnie liczy oko?o 240 cz?onków, w tym jedn? kobiet?, Pani? Lidi? Embertowicz, która prezentowa?a ko?o na mistrzostwach Polski. Oficjaln? siedzib? jest lokal w piwnicy Miejskiej i Gminnej Biblioteki Publicznej.

 

- Lokalna Grupa Dzia?ania Przymierze Jeziorsko - Za?o?eniem Lokalnej Grupy Dzia?ania jest dzia?anie oddolne. LGD ma dba? o rozwój w?asnego regionu, promowa? go, wykorzystywa? lokalne zasoby. Ma form? partnerstwa publiczno-prywatnego. W sk?ad Lokalnej Grupy Dzia?ania Przymierze Jeziorsko wchodz? mieszka?cy i samorz?dy trzech gmin: Warta, P?czniew oraz Dobra. Warunkiem dzia?ania takiej grupy jest ch?? rozwoju w?asnego obszaru. Lokalna Grupa Dzia?ania to ludzie, którzy chc?, poprzez wykorzystanie lokalnych zasobów, stworzy? lepsze warunki ?ycia dla wszystkich mieszka?ców. Partnerzy podejmuj? wspólne, praktyczne dzia?ania dziel?c si? zasobami, odpowiedzialno?ci? i korzy?ciami.

Uwarunkowania wspó?pracy

Fundamentem ideowym wyznaczaj?cym podstawy wspó?pracy pa?stwa, w tym samorz?dów terytorialnych i organizacji pozarz?dowych jest zasada subsydiarno?ci, zapisana w preambule Konstytucji RP. Zak?ada ona, ?e pa?stwo bierze na siebie tylko te zadania, których nie s? w stanie rozwi?za? obywatele i ich wspólnoty. Praktyczn? konsekwencj? przyj?cia tej zasady jest decentralizacja pa?stwa i przekazywanie w?adzy lokalnej wspólnotom samorz?dowym. Bardzo wa?nym krokiem na tej drodze jest przeniesienie znacznej cz??ci kompetencji rz?du centralnego samorz?dom: powiatom i województwom. Obok tego procesu powinien si? dokonywa? proces przekazywania cz??ci kompetencji pa?stwa obywatelom dobrowolnie zrzeszaj?cym si? dla rozwi?zywania zada? spo?ecznych. Przemawiaj? za tym nie tylko wzgl?dy ideowe, ale i praktyczne. Nie chodzi tylko o to, ?e obywatele maj? prawo sami definiowa? swoje problemy i liczy? na pomoc pa?stwa w ich rozwi?zywaniu, ale tak?e o to, i? w wielu dziedzinach organizacje te szybciej i taniej potrafi? rozwi?za? problemy ni? administracja rz?dowa i samorz?dowa.

Podstawowym faktem, któr? winni u?wiadamia? sobie wszyscy samorz?dowcy i pozarz?dowcy jest to, ?e podmiotem ich dzia?ania s? ludzie. Zarówno samorz?d lokalny, jak i organizacje pozarz?dowe, cho? w oparciu o ró?ne podstawy (samorz?d z mocy prawa, organizacje dobrowolnie) s? reprezentantami spo?eczno?ci. Obie te instytucje, znów w ró?ny sposób i na ró?nych zasadach, d??? do wspólnego celu. Jest nim zaspokajanie potrzeb spo?ecznych, s?u?enie ludziom, którzy wybrali swoich przedstawicieli do tych instytucji.

Zrozumienie tego, sk?din?d oczywistego faktu, nie jest wcale powszechne, a jest to przecie? fundament wspó?dzia?ania, w ramach wspólnej misji, jak? jest dobro spo?eczno?ci lokalnej. Organizacje pozarz?dowe z regu?y s? znaczniej bli?ej ludzi, wyrastaj? w odpowiedzi na ich konkretne potrzeby. Administracja natomiast cz?sto (na ca?ym ?wiecie zreszt?) zapomina o swojej misji, o tym, komu s?u?y. ?wiadomo?? misji, nadanie podmiotowo?ci ludziom uruchamia proces uw?aszczenia obywateli, przywrócenia im podmiotowo?ci poprzez tworzenie mo?liwo?ci wp?ywania na w?asne sprawy. Jednym z nurtów takiego procesu uw?aszczenia obywateli jest budowanie wspó?pracy w?adz lokalnych z organizacjami pozarz?dowymi, które pe?ni? funkcj? uspo?eczniania ?ycia zbiorowego.

Organizacje, o czym by?a ju? mowa, powstaj? tam, gdzie pojawiaj? si? niezaspokojone potrzeby. Najcz??ciej s? odpowiedzi? na problemy dnia codziennego, gdy? te w?a?nie s? najbardziej istotne. Cz??? organizacji w sposób ?wiadomy pozostaje na tym poziomie dzia?ania. To jest ich misja, tak okre?li?y swoj? rol? i miejsce: pomaga? wtedy, gdy pojawia si? problem. Najcz??ciej zreszt? uzupe?niaj? w ten sposób dzia?ania samorz?du i pa?stwa. Jednak inne organizacje staraj? si? poszukiwa? przyczyn problemów, a nie tylko ?agodzi? ich skutki. To jest skuteczna metoda rozwi?zywania problemów, ale trudna, bo wymagaj?ca umiej?tno?ci i wytrwa?o?ci w docieraniu do rzeczywistych ?róde? problemów, spojrzenia ponad codzienno?ci?. Wiele organizacji, które w tym w?a?nie upatruj? swoj? rol?, stara si? dociera? do ?róde? problemów i rozwi?zywa? je, i to zarówno w skali lokalnej, jak i ogólnopolskiej.

Nie jest to równie? ?atwe dla samorz?dowców, którzy bardzo cz?sto przygniecieni s? problemami dnia codziennego: dziurawymi jezdniami czy brakiem pieni?dzy na wyp?at? zasi?ków z pomocy spo?ecznej. Ale tak?e w?ród nich istnieje wiele przyk?adów stara? o patrzenie na problemy w d?u?szym horyzoncie czasowym i okre?lanie celów, które odnosz? si? do ?róde? problemów, a nie tylko do ich skutków - w my?l twierdzenia, ?e lepiej zapobiega? ni? leczy?. Przyk?adem takie podej?cia do okre?lania celów dzia?ania s? Strategie i Plany Rozwoju Lokalnego w wielu gminach w Polsce.

?wiadomo?? tego, ?e w dzia?aniu najwa?niejsze s? rezultaty wi??e si? ?ci?le ze ?wiadomo?ci? misji, celów. My?lenie w kontek?cie rezultatów podejmowanych dzia?a? wymaga planowania i to w d?u?szym horyzoncie czasowym. Finansowa? nale?y nie dzia?ania, ale ich rezultaty. Dobrze znane s? sytuacje, w których pewne rezultaty mo?na osi?gn?? bardzo prostymi, tanimi sposobami. Nie da si? ich jednak zastosowa?, trzeba wybra? sposób dro?szy i niekoniecznie gwarantuj?cy osi?gni?cie zak?adanych rezultatów, tylko dlatego, ?e tak mówi? przepisy. To bardzo cz?sto problem administracji, którego rozwi?zaniem mog? by? organizacje pozarz?dowe, elastyczne i - mi?dzy innymi dzi?ki temu - skuteczne w dzia?aniu.

W?adza samorz?dowa z mocy prawa jest gospodarzem w swojej gminie. Dobry gospodarz to nie zawsze ten, który sam wszystko potrafi zrobi? najlepiej, ale przede wszystkim ten, który potrafi dobrze kierowa? innymi. W?adze samorz?dowe powinny przede wszystkim tworzy? warunki do wspó?pracy, z wszystkimi tymi, którzy dzia?aj? dla dobra spo?eczno?ci lokalnej, w tym z organizacjami pozarz?dowymi.

Organizacje potrafi? osi?ga? za?o?one rezultaty taniej i skuteczniej ni? na przyk?ad jednostki bud?etowe, obarczone administracj? i skr?powane przepisami. Jest to równie?, a mo?e nawet przede wszystkim, wa?ne z jednego jeszcze powodu. Ludzie wtedy s? szcz??liwi, gdy czuj? w pe?ni, ?e ich potrzeby s? zaspokajane, gdy si? ich nie wyr?cza, wtedy, ale daje si? mo?liwo?? decydowania o zaspokajaniu w?asnych potrzeb. Jedn? z form takiego uczestnictwa jest w?a?nie wspó?praca z organizacjami pozarz?dowymi, które reprezentuj? interesy obywateli.

Innym elementem ?wiadomo?ci wspó?pracy jest u?wiadomienie sobie ról jakie pe?ni? obaj partnerzy. Oczywiste jest, ?e podstaw? dla okre?lania tych ról jest stan obecny, co nie oznacza, ?e nie mo?na d??y? - w ramach obowi?zuj?cych regu? - do jego zmiany. W?adze lokalne, w ramach bycia gospodarzem w swojej gminie, zobowi?zane s? do ?wiadczenia okre?lonego zakresu us?ug o okre?lonych standardach. W przeciwie?stwie do nich organizacje tworzone s? dobrowolnie, same okre?laj? to co robi?. W okre?leniu ról pomaga zidentyfikowanie i przekonanie si? nawzajem o swoich atutach. Samorz?d, na przyk?ad ma mo?liwo?? kreowania warunków i regulacji dotycz?cych ró?nych sfer ?ycia publicznego, posiada zasoby i ?rodki na prowadzenie dzia?a? na rzecz mieszka?ców, ma dost?p do ró?nych ?róde? informacji. Organizacje natomiast s? elastyczne, nie s? bowiem skr?powane tyloma przepisami co samorz?d, mog? by? zatem znacznie bardziej innowacyjne, maj? lepsze rozpoznanie potrzeb spo?ecznych, mog? efektywniej ?wiadczy? us?ugi na rzecz mieszka?ców. Dobre poznanie siebie nawzajem, okre?lenie w?asnych atutów i s?abo?ci pozwala precyzyjnie okre?li? role obu partnerów. Ró?nice w ich mo?liwo?ciach dzia?ania i w tym czym dysponuj? stanowi? si?? wspó?pracy, w której obaj partnerzy mog? uzupe?nia? si?, pomna?aj?c efekty wspó?dzia?ania.

Organizacje pozarz?dowe jako partner samorz?du terytorialnego

Organizacje s? reprezentantem spo?eczno?ci lokalnej, wyrazicielem potrzeb, d??e? i oczekiwa? tej spo?eczno?ci (lub jej grup). To powoduje, ?e dla samorz?du organizacje stanowi? znakomity “pas transmisyjny”, którym przep?ywaj? informacje zarówno od ludzi do samorz?du, jak i od samorz?du do spo?ecze?stwa. Organizacje jako reprezentant spo?eczno?ci powinny mie? zatem mo?liwo?? wypowiadania si? w sprawach wa?nych dla spo?eczno?ci i wspó?uczestniczy? w podejmowaniu istotnych dla mieszka?ców decyzji.

G?ówne formy wspó?pracy to: sta?a wspó?praca informacyjna, konsultacje, wspó?udzia? w podejmowaniu decyzji przez w?adze samorz?dowe. Organizacje ?wiadcz? równie?, o czym by?a ju? mowa, pomoc bezpo?redni? na rzecz mieszka?ców spo?eczno?ci lokalnej. Dysponuj? w tym zakresie potencja?em, wiedz? i do?wiadczeniami. Mog? by? zatem znakomitym wykonawc? zada? publicznych, których zakres i sposób realizacji okre?la samorz?d.

G?ówna forma wspó?pracy: kontraktowanie us?ug organizacjom przez samorz?d.

Organizacje obok wykonywania zlecanych przez samorz?d zada? publicznych, proponuj? zupe?nie niekonwencjonalne, nowatorskie sposoby rozwi?zywania problemów. Pe?ni? funkcj? innowacyjn? i w tym zakresie samorz?d równie? powinien wspó?pracowa? z nimi, przede wszystkim inspiruj? dzia?ania innowacyjne i wspieraj?c ich realizacj?.

G?ówne formy wspó?pracy to: programy dotacji i inne formy wspierania organizacji.

Organizacje pozarz?dowe spo?ród innych partnerów samorz?du terytorialnego wyró?niaj? nast?puj?ce cechy:

  • ??czenie funkcji us?ugowej i reprezentacji,
  • bardzo dobre rozpoznanie potrzeb, d??e? i oczekiwa? spo?ecznych,
  • elastyczno?? podejmowanych dzia?a?, ?atwo?? w dostosowaniu ich do potrzeb i preferencji klientów/adresatów dzia?a? organizacji,
  • potencja?, przede wszystkim ludzki,
  • aktywizowanie i organizowanie wokó? dzia?a? organizacji spo?eczno?ci lokalnej,
  • mo?liwo?? pozyskiwania ?rodków na realizacj? dzia?a? niedost?pnych lub trudno dost?pnych dla samorz?du i innych partnerów,
  • elastyczno?? w kalkulowaniu kosztów realizacji dzia?a?.

Programy wspó?pracy najcz??ciej przewiduj? nast?puj?ce formy wspó?pracy pomi?dzy samorz?dem i organizacjami pozarz?dowymi:

  • konsultowanie decyzji podejmowanych przez w?adze samorz?dowe z organizacjami pozarz?dowymi, najlepiej w ustalonym wspólnie trybie i formie,
  • zaproszenie organizacji pozarz?dowych do wspó?tworzenia strategii rozwoju lokalnego, do szczególnego znaczenia nabiera w tworzeniu regionalnych planów rozwoju nowych województw samorz?dowych
  • okre?lenie zasad i procedur ubiegania si? przez organizacje pozarz?dowe o dotacje z bud?etu samorz?dowego na realizacj? innowacyjnych projektów s?u??cych mieszka?com danej spo?eczno?ci lokalnej,
  • uwzgl?dnianie organizacji pozarz?dowych w przetargach na wykonywanie zada? publicznych,
  • stanowienie prawa lokalnego (uchwa?y Rad Samorz?dów), które w sposób kompleksowy okre?laj? cele, zasady, mechanizmy i formy wspó?pracy samorz?du i organizacji pozarz?dowych.
  • ró?ne formy wspierania dzia?a? organizacji, na przyk?ad:

- mo?liwo?? korzystania z infrastruktury posiadanej przez samorz?d; organizacje bezp?atne lub na zasadach preferencyjnych mog? korzysta? z lokali, sal na szkolenia i konferencje, ?rodków transportu

 - mo?liwo?? korzystania z informacji posiadanych przez samorz?d,

 - mo?liwo?? korzystania z wiedzy i do?wiadcze? ekspertów samorz?dowych,

 - mo?liwo?? korzystania z kana?ów promocyjnych gminy,

 - mo?liwo?? korzystania z kontaktów zagranicznych gminy,

 - mo?liwo?? udzielania przez gmin? rekomendacji dla organizacji pozarz?dowych,

 - mo?liwo?? korzystania ze szkole? i to zarówno w zakresie merytorycznych zagadnie?, jak i w zakresie rozwoju organizacyjnego, jak te? dotycz?cych funkcjonowania w?adz samorz?dowych, urz?du gminy, etc[1].



[1] Por. Tomasz Schimanek „Organizacje pozarz?dowe w Polsce”.

 

 

 
 

 
« poprzedni artykuł